بررسی نرخنامه پست در سال ۱۴۰۵ در مقایسه با سال ۱۴۰۴ نشان میدهد تعرفه خدمات پستی در اکثر بخشها افزایش یافته و بیشترین رشد مربوط به سرویسهای سریع و خدمات دیجیتال است. این تغییرات همزمان که میتواند نشاندهنده تلاش برای بهروزرسانی زیرساختهای پستی و همگام شدن با نیازهای تجارت الکترونیکی باشد، هزینههای ارسال برای کاربران و کسبوکارها را به شکل قابل توجهی افزایش خواهد داد.
به گزارش پیوست، بررسی نرخنامه رسمی خدمات پستی نشان میدهد تعرفههای شرکت ملی پست در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴ با افزایش قابل توجهی همراه شده است. این افزایش تقریبا تمام بخشها از خدمات پایه تا سرویسهای سریع، خدمات دیجیتال را در بر میگیرد و در برخی موارد حتی به بیش از ۲ برابر رسیده است.
متوسط افزایش تعرفهها بین ۴۰ تا ۱۱۰ درصد برآورد میشود، اما برخی خدمات رشد به ویژه در سرویسهای سریع، صندوق پستی و خدمات الکترونیکی رشد بسیار بیشتری داشتهاند.
افزایش در خدمات پایه پستی
در بخش خدمات پایه که شامل نامه، پاکت و امانات پستی میشود، افزایش قیمتها در اغلب موارد بین ۳۰ تا ۴۰ درصد بوده است. برای مثال، هزینه ارسال نامه تا یک کیلوگرم درون استانی از حدود ۵۴ هزار ریال در سال ۱۴۰۴ به ۷۵ هزار ریال در سال ۱۴۰۵ رسیده است. با این حال، در مرسولههای سنگینتر، افزایشها چشمگیرتر است. هزینه ارسال امانت ۳ تا ۵ کیلوگرم رشد قابل توجهی داشته و بیش از ۱۶۰ درصد افزایش نشان میدهد.
جهش قیمت در سرویسهای سریع و پیشتاز
بیشترین تغییرات مربوط به سرویسهای سریع است. تعرفه سرویس پیشتاز برای بستههای تا یک کیلوگرم از حدود ۲۶۳ هزار ریال در سال ۱۴۰۴ به ۸۰۰ هزار ریال در سال ۱۴۰۵ رسیده است. این موضوع نشان میدهد خدمات سریع پستی هم در سال جدید افزایش قیمت قابل توجهی را تجربه کردهاند.
در سرویس اکسپرس نیز افزایش قابل توجهی مشاهده میشود. سرویسهای فوری شهری مانند تحویل ۳ ساعته، همان روز و روز بعد نیز افزایش محسوسی داشتهاند. هزینه ارسال سه ساعته در کلانشهرها از حدود ۵۷۰ هزار ریال به بیش از یک میلیون ریال رسیده است. در واقع این موضوع نشان میدهد خدمات با سرعت بالا بیشترین تاثیر را از تغییرات تعرفهای پذیرفتهاند.
در بخش خدمات جانبی مانند احراز هویت، اسکن مدارک، ثبت نام اینترنتی و خدمات نیابتی نیز افزایش قابل توجهی دیده میشود که میتواند نشاندهنده تمرکز بیشتر پست بر توسعه خدمات الکترونیکی باشد.
همچنین هزینه خدمات مرتبط با کدپستی، ژئوکد و احراز نشانی نیز افزایش یافته است که احتمالا بیانگر گسترش زیرساختهای هویتی و مکانی در خدمات پستی است.
افزایش چشمگیر هزینه صندوق پستی
یکی از مهمترین تغییرات مربوط به اجاره صندوق پستی است که در برخی شهرها رشد بسیار زیادی داشته است. هزینه اجاره سالانه صندوق پستی در کلانشهرها از حدود ۱.۹ میلیون ریال به ۲۷ میلیون ریال رسیده است. این افزایش نشان میدهد احتمالا استفاده از صندوقهای فیزیکی کمتر مورد توجه سیاستگذار بوده و تمرکز بر خدمات دیجیتال بیشتر شده است.
در خدمات پرداخت در محل (COD) نیز افزایش تعرفه مشاهده میشود، به ویژه در مرسولات با ارزش بالا که هزینه کارمزد رشد قابل توجهی داشته است. این موضوع برای فروشگاههای اینترنتی هم اهمیت زیادی دارد.
در نهایت افزایش تعرفههای پستی در سال ۱۴۰۵ از چند زاویه قابل تامل است. در ابتدا افزایش هزینههای لجستیک، افزایش قیمت سوخت، حملونقل و نیروی انسانی احتمالا یکی از مهمترین دلایل رشد تعرفهها بوده است. خدمات سریع مانند پیشتاز و اکسپرس هم به دلیل وابستگی بیشتر به شبکه حمل سریع، بیشترین افزایش را داشتهاند.
دومین موضوع حرکت به سمت خدمات دیجیتال است که رشد قابل توجه هزینه خدمات احراز هویت، کدپستی و خدمات آنلاین نشان میدهد شرکت پست تمرکز بیشتری بر توسعه خدمات الکترونیکی و زیرساختهای دیجیتال دارد.
در بخش بعد تأثیر بر کسبوکارهای اینترنتی است که افزایش هزینه ارسال میتواند بر قیمت تمام شده کالا در فروشگاههای اینترنتی تاثیر بگذارد. کسبوکارهایی که وابستگی بالاتری به ارسال پستی دارند به تبع با افزایش هزینه عملیاتی مواجه خواهند شد. در نهایت تغییر الگوی مصرف خدمات پستی افزایش قیمت صندوق پستی و برخی خدمات سنتی نشان میدهد روند حرکت به سمت خدمات هوشمند مانند لاکرهای پستی و احراز هویت دیجیتال در حال تقویت است.
در حالی که شرکت ملی پست سالها با تثبیت طولانیمدت تعرفهها باعث میشد بخش خصوصی همواره آن را رقیب ارزانقیمت و غیرقابلرقابت معرفی کند، روند دو سال اخیر نشان میدهد پست وارد دوره تازهای از تعدیلهای پیاپی شده است. این تغییر مسیر، که اکنون با جهش نرخهای ۱۴۰۵ به اوج رسیده، میتواند توازن رقابتی بازار را دگرگون کند. باید دید در ادامه، مدل رقابت، سهم بازار و استراتژی شرکتهای خصوصی حملونقل چگونه تحت تاثیر این همسطحسازی قیمتی قرار خواهد گرفت.
