آمپول لاغری با تخفیف ویژه؛ فرصت محدود برای کاهش وزن؛ پرداخت در چهار قسط؛ صنعت تولید آمپولهای لاغری در ایران آشکارا وارد مرحله تازهای شده و کارش به برگزاری جشنواره فروش برای داروهای نسخهای رسیده است!
ماجرا دیگر فقط محدود به چند تبلیغ پراکنده در اینستاگرام نیست. پیامک میآید، تبلیغ میبینیم و محصولی که قرار است بخشی از یک تصمیم پزشکی باشد، با ادبیات فروش کالا به ما پیشنهاد میشود؛ انگار با یک کفش ورزشی یا گوشی موبایل طرفیم، نه دارویی که مصرفش باید بر اساس شرایط فرد و نظر پزشک تعیین شود.
سؤال اینجاست که آیا هر چیزی که قابلیت فروش دارد، لزوماً باید قابلیت تبلیغ عمومی هم داشته باشد؟
پیامکهای تبلیغاتی آمپولهای لاغری در حالی به شکل روزانه و انبوه برای کاربران ارسال میشود که در ایران، طبق قانون، تبلیغ خلاف واقع درباره دارو و محصولات و خدمات سلامت ممنوع است و سازمان غذا و دارو هم بارها تأکید کرده تبلیغ مستقیم دارو برای مصرفکننده نهایی مجاز نیست.
بسیاری از کشورهای دنیا در زمینه تبلیغ دارو بسیار سختگیرانه عمل میکنند. در بریتانیا داروهای نسخهای را نمیتوان مستقیماً برای مردم تبلیغ کرد. حتی استفاده از عباراتی مثل «weight loss injections»، تصویر قلم تزریق یا پیشنهاد تخفیف برای این داروها میتواند مصداق تبلیغ غیرمجاز باشد. در راهنمای ۲۰۲۶، نهاد ناظر تبلیغات بریتانیا حتی نسبت به ایجاد فوریت خرید با پیشنهادهای محدود و تخفیف برای درمانهای کاهش وزن هشدار داده است.
در چنین شرایطی مسأله فقط این نیست که «آمپول لاغری خوب است یا بد»؛ مسأله این است که دارو را با چه ادبیاتی وارد زندگی مردم میکنیم. وقتی نسخه پزشک تبدیل میشود به کد تخفیف و تصمیم درمانی تبدیل میشود به خرید چهارقسطه، یعنی مرز میان «خدمت سلامت» و «فروش محصول» بیش از حد باریک شده است.
شاید بد نباشد قبل از طراحی کمپین بعدی، یک سؤال ساده از خودمان بپرسیم: اگر قرار بود این محصول را برای سلامت بفروشیم، چرا باید شبیه فروش ویژه آخر فصل تبلیغش کنیم؟
