وقتی درباره حقوق و دستمزد صحبت میکنیم، معمولا اولین سوالی که در ذهنمان شکل میگیرد این است که «این عدد بر چه اساسی تعیین شده است؟» ایرانتلنت در تازهترین گزارش خود، روایتی مبتنی بر داده از واقعیت بازار کار ایران ارائه میدهد؛ روایتی که نشان میدهد برای کارشناسان، انتخاب حوزه شغلی تا ۵۱ درصد از اختلاف درآمد را رقم میزند، اما در لایه مدیریتی این «سابقه کار» است که بیشترین نقش را بازی میکند. دادهها همچنین تصویرهای شگفتانگیزی از بازار کار نشان میدهند: از مدیرانی که با سابقه کمتر از سه سال بیش از نیمی از مدیران باسابقهتر حقوق میگیرند، تا فاصله ۲۰ میلیون تومانی دریافتی شاغلان تهران با سایر استانها، و شکافی که باعث شده زنان همچنان ۱۳ تا ۱۴ درصد کمتر از مردان همرده خود دریافت کنند. این گزارش، چشمانداز روشنی از نیروهای پردرآمد، صنایع جذاب و شکافهای واقعی در مسیرهای شغلی ایران ترسیم میکند.
در این گزارش مجموعهای از تحلیلها و شاخصهای کلان بازار کار ارائه شده است که تصویری جامع از روندهای سال ۱۴۰۴ و انتظارات سال ۱۴۰۵ به شاغلان، جویان کار و مشتاقان به ایجاد تغییر در مسیر شغلی ارائه میکند. همچنین این گزارش به کارفرمایان و متخصصان منابع انسانی روندهای اصلی سال ۱۴۰۴، رفتار گروههای مختلف شاغلان، تغییرات انتظارات حقوقی و شاخصهایی را که بر پایداری و جذب نیروی کار اثر میگذارند، ارائه میکند و تصویر روشنی از وضعیت و جهتگیری بازار نشان میدهد.
مثلث حقوق و دستمزد
سطح حقوق و دستمزد نتیجه یک عامل واحد نیست. دادههای بازار کار نشان میدهد حقوق و دستمزد از ترکیب سه متغیر اصلی شکل میگیرد. متغیرهایی که به خود شغل، فرد شاغل و شرکت مرتبط هستند. به زبان سادهتر حقوق و دستمزد نتیجه یک عامل واحد نیست، بلکه از ترکیب سه دسته متغیر اصلی شکل میگیرد: عوامل مرتبط با خود شغل (دامنه مسئولیت و سطح تخصص و ارشدیت)، عوامل مرتبط با فرد شاغل (مانند سابقه کار، تحصیلات و سطح تجربه) و عوامل مرتبط با شرکت (مانند اندازه سازمان، نوع مالکیت و سیاستهای جبران خدمت). این سه دسته در کنار هم، تعیینکننده سطح حقوق و دستمزد خواهند بود.
تحلیل عامل شغل بر حقوق و دستمزد
تقریبا نیمی از کارشناسان در بازه حقوقی ۲۵ تا ۴۶ میلیون تومان قرار دارند که نشاندهنده هسته اصلی بازار حقوق است. تنها ده درصد از کارشناسان حقوقهای بالاتر از ۶۰ میلیون تومان دریافت میکنند.
تقریبا نیمی از مدیران در بازه حقوقی ۴۵ تا ۹۰ میلیون تومان قرار دارند و این محدوده رایجترین سطح پرداخت در سازمانهاست.
گروههای شغلی «برنامهنویسی، نرمافزار، فناوری اطلاعات و زیرساخت»، «بانکداری و سرمایهگذاری» و «استراتژی، تحلیل داده و کسبوکار» به ترتیب بالاترین میانگین دریافتی بین کارشناسان استان تهران را دارند.
همچنین دریافتی گروههای شغلی فناوری اطلاعات و برنامهنویسی، تحلیل داده، تحقیق و توسعه و هنر و تجربه کاربری در همه مناطق ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان کمتر از تهران است.
تحلیل عامل شاغل بر حقوق و دستمزد
تحصیل کردههای دانشگاه سراسری حدود ۷ درصد از تحصیلکردههای دانشگاه آزاد درآمد بیشتری دارند. برای افرادی که حقوق معمولی دریافت میکنند، تأثیر نوع دانشگاه دیده میشود.
در سطوح حقوق پرداختی خیلی بالا، افرادی که خارج از ایران یا در دانشگاههای سراسری تحصیل کردهاند، پتانسیل درآمدی بیشتری نسبت به افراد تحصیلکرده در دانشگاههای آزاد و سایر دانشگاهها دارند.
مؤثرترین عامل در حقوق
در حالی که اولین عامل برای تفاوت حقوق بین کارشناسان، گروه شغلی است. در بین مدیران میزان سابقه کار بیشترین تأثیر را دارد.
برای مدیران اثر گروه شغلی یا حوزه فعالیت شرکت معنادار نیست اما اندازه و نوع سازمان برای مدیران بسیار تأثیرگذار است. برای مدیران تجربه و مدارک تحصیلی عوامل غالب هستند.
برای کارشناسان تحصیلات معنادار نیست. انتخاب حوزه شغلی اهمیت بسیار بالایی دارد. همچنین جنسیت اثر قوی دارد. کارشناسان مرد به طور قابل توجهی درآمد بیشتری دارند. برای متخصصان دسته یا حوزه شغلی ۵۱ درصد از تفاوت حقوق را نشان میدهد.
مطالعه کامل گزارش ایران تلنت
