بانک مرکزی ضوابط جدید خزانهداری شمش طلا و نقره برای پلتفرمهای خرید و فروش آنلاین را ابلاغ کرد. این مقررات امکان فعالیت چند خزانه مورد تأیید را فراهم میکند، اما همچنان فعالیت خزانهها را به مؤسسات اعتباری محدود نگه میدارد.
بانک مرکزی ضوابط ناظر بر فعالیت خزانههای نگهداری شمش طلا و نقره برای سکوهای خرید و فروش آنلاین را ابلاغ کرد؛ مقرراتی که به یکی از مهمترین چالشهای ماههای اخیر این بازار، یعنی موضوع نگهداری ذخایر طلای پلتفرمها، پاسخ میدهد.
بر اساس این دستورالعمل، فهرست خزانههای مورد تأیید بانک مرکزی بهصورت عمومی منتشر خواهد شد و پلتفرمهای آنلاین میتوانند برای نگهداری شمشهای استاندارد طلا و نقره با این خزانهها همکاری کنند. این موضوع میتواند به تمرکز ذخایر در یک خزانه واحد پایان دهد و امکان استفاده از چند خزانه را فراهم کند.
ضوابط جدید خزانههای طلا برای پلتفرمهای آنلاین
طبق مقررات جدید، تنها «بانک مرکزی» اجازه تأیید خزانهها را دارد و فقط مؤسسات اعتباری دارای تأییدیه امنیتی و انتظامی از پلیس فراجا و تأیید نهایی بانک مرکزی میتوانند بهعنوان خزانه فعالیت کنند.
این موضوع اگرچه امکان تعدد خزانهها را فراهم کرده، اما راه ورود شرکتهای خصوصی مستقل به حوزه خزانهداری را باز نکرده است. در نتیجه نگهداری طلای پلتفرمهای آنلاین همچنان در اختیار بانکها و مؤسسات اعتباری مورد تأیید باقی میماند.
در متن ابلاغیه تأکید شده که خزانهها تنها مجاز به دریافت شمشهای استاندارد طلا و نقره هستند و برای انجام فرآیند اصالتسنجی باید با آزمایشگاهها و مراکز مورد تأیید همکاری کنند.
الزام ثبت اطلاعات در سامانه ناظر
بر اساس ضوابط ابلاغی، تمامی عملیات دریافت، نگهداری، اصالتسنجی و تحویل شمش باید از طریق سامانه ناظر بانک مرکزی ثبت و مدیریت شود.
خزانهها موظف هستند اطلاعات مربوط به ورود و خروج شمشها، مالکیت داراییها و عملیات تحویل را در این سامانه ثبت کنند. همچنین اتصال به سامانه ناظر باید از طریق زیرساختهای ارتباطی امن اختصاصی مانند MPLS انجام شود.
در این مقررات پیشبینی شده است که پس از تحویل شمش توسط پلتفرم یا شخص مشمول، حداکثر ظرف ۴۸ ساعت ظرفیت آزاد خزانه در سامانه ناظر بهروزرسانی شود. این بازه زمانی شامل فرآیند اصالتسنجی نیز خواهد بود.
همچنین خزانهها موظف هستند در صورت ثبت درخواست در سامانه و تأیید آن، طلا یا نقره را تا سقف ظرفیت آزاد و با رعایت حداقل وزن قطعات به متقاضی تحویل دهند.
هزینههای نگهداری و بیمه بر عهده پلتفرمها
مطابق این دستورالعمل، هزینههای مربوط به اصالتسنجی، نگهداری، انبارداری و بیمه شمشهای طلا و نقره بر عهده سکوهای مشمول یا صاحبان شمش خواهد بود. میزان این هزینهها نیز با توافق میان خزانه و پلتفرم تعیین میشود.
خزانهها موظفاند متناسب با حجم داراییهای نگهداریشده، پوشش بیمهای مناسب داشته باشند و مسئولیت ثبت کامل اطلاعات مربوط به دریافت و تحویل شمشها را بر عهده بگیرند.
یکی دیگر از بندهای مهم این ضوابط، الزام تبدیل طلا و نقره موجود در خزانهها به شمش استاندارد است. بر اساس مقررات جدید، اشخاص مشمول باید حداکثر ظرف دو ماه از زمان ابلاغ دستورالعمل، داراییهای طلایی و نقرهای خود را به شمشهای استاندارد تبدیل کنند.
این در حالی است که برخی پلتفرمهای فعال در بازار خرید و فروش آنلاین طلا پیشتر با این الزام مخالفت کرده بودند و معتقد بودند تبدیل طلا به شمش و فرآیندهای بعدی، هزینهها و پیچیدگیهای عملیاتی را افزایش میدهد.
در نهایت، بانک مرکزی تأکید کرده است که خزانه پس از ثبت معامله باید طلای خریداریشده را به نام مشتری نگهداری کند و هیچگونه ادعای مالکیت نسبت به آن نداشته باشد. همچنین پلتفرمها موظفاند برای امکان تحویل فیزیکی طلا و نقره به مشتریان، قرارداد جداگانهای با خزانههای مورد تأیید منعقد کنند.
